فيروز ميرزا بن عباس ميرزا فرمانفرما

مقدمه 20

نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى )

در سال 1284 ق عزيز خان مكرى ، پيشكار آذربايجان به تهران احضار و به وزارت جنگ منصوب شد و بجاى او فيروز ميرزا نصرت الدوله براى دومين بار مامور حكومت آذربايجان گرديد . حكومت فيروز ميرزا در تبريز چند ماه بيشتر دوام نداشت و ناصر الدين شاه بجاى او ميرزا صادق قائم مقام را به پيشكارى آذربايجان فرستاد . در همين زمان فيروز ميرزا بجاى سلطان احمد ميرزا عضد الدوله معروف به موچول ميرزا حاكم قزوين شد . در سال 1285 ق كامران ميرزا به وزارت جنگ منصوب شد و نيابت او به حمزه ميرزا حشمت الدوله محول گرديد . اسناد شماره يك ، دو و سه كه در اين مجموعه ارائه شده مربوط به سال 1285 ق است و شامل نامه‌هايى است كه فيروز ميرزا به ناصر الدين شاه نوشته و درخواست كرده كه جهت انتظام امور نظامى مسئوليت قورخانه نيز مانند توپخانه به او محول گردد . درخواست او مقبول واقع شد و اداره قورخانه به او واگذار شد . در اواخر اين سال حشمت الدوله به حكمرانى خراسان منصوب شد و در سال 1286 ق معاونت وزارت جنگ به فيروز ميرزا محول گرديد . فيروز ميرزا بدليل صغر سن كامران ميرزا ، با عنوان معاونت وزارت جنگ عملا وزير جنگ بود تا اينكه در ذيحجه سال 1287 اين منصب بدون واسطه به او داده شد . ناصر الدين شاه در يادداشتهاى روزانه خود ، دو روز پس از بازگشت از سفر عتبات چنين مىنويسد : « وزارت لشگر هم جزء رياست كل قشون به خود نصرت الدوله التفات شد و در كار خود مستقل گرديد . . . پسر نصرت الدوله سلطان حميد ملقب به نظام الدوله شده براى رياست قشون آذربايجان مامور شد . « 1 » اسناد شماره 4 تا 33 و همچنين اسناد شماره 34 تا 38 اين مجموعه ، نامه‌هاى فيروز ميرزا به ناصر الدين شاه است و مربوط به سالهاى 1286 و 1287 ق يعنى دوران معاونت وى در وزارت جنگ مىباشد .

--> ( 1 ) . شهريار جاده‌ها : سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ، به كوشش محمد رضا عباسى ، پرويز بديعى ( تهران ، سازمان اسناد ملى ايران ، 1372 ) ص 232 .